Lesdag 1 – Fundament van TCM en acupressuur
Tijdens de eerste lesdag maak je kennis met de visie van de Traditionele Chinese Geneeskunde.
Theorie
- Geschiedenis en achtergrond van TCM
- De vijf pijlers van de Chinese geneeskunde
- Tao en de samenhang tussen mens en natuur
- Yin en Yang
- Gezondheid, balans en disharmonie
- Inleiding in het meridiaanstelsel
- Verschillen tussen acupunctuur en acupressuur
- Indicaties en contra-indicaties
- Grenzen van het beroep
- Hygiëne en veiligheid
Praktijk
- Professionele werkhouding
- Ergonomie van de therapeut
- Positionering van de cliënt
- Werken met duim, vingers en handpalm
- Richting, ritme en dosering van druk
- Contact maken en spanning waarnemen
- Eerste ontspannende acupressuurbehandeling
Lesdag 2 – De vitale substanties
Alles binnen de TCM is een verschijningsvorm van Qi. Tijdens deze lesdag leer je de verschillende vitale substanties kennen en begrijp je hoe zij elkaar beïnvloeden.
Theorie
- Qi
- Gu Qi
- Kong Qi
- Zong Qi
- Yuan Qi
- Ying Qi
- Wei Qi
- Jing
- Xue of Bloed
- Jin Ye of lichaamsvloeistoffen
- Shen
- Functies en richtingen van Qi
- Qi-leegte
- Qi-stagnatie
- Dalende en stijgende Qi
- Rebellerende Qi
- Relaties tussen Qi, Bloed, Jing, Jin Ye en Shen
Praktijk
- Palpatie van meridiaanbanen
- Verschillen in spanning, temperatuur en gevoeligheid waarnemen
- Basisdruktechnieken verdiepen
- Behandeling gericht op algemene regulatie en ontspanning
Lesdag 3 – De Vijf Elementen
De Vijf Elementen vormen een dynamisch systeem waarmee lichamelijke, emotionele en energetische verschijnselen met elkaar in verband worden gebracht.
Theorie
- Hout
- Vuur
- Aarde
- Metaal
- Water
- De voedende Sheng-cyclus
- De controlerende Ke-cyclus
- Verstoringen binnen de cycli
- Seizoenen
- Emoties
- Kleuren
- Smaken
- Zintuigen
- Weefsels
- Klimaatinvloeden
- Zang- en Fu-organen
- De Vijf Elementen in eenvoudige casuïstiek
- Inleiding in de Shu-antieke punten
Praktijk
- Elementaire kenmerken observeren
- Relaties leggen tussen klacht, emotie en element
- Eenvoudige casussen analyseren
- Een eerste behandelkeuze onderbouwen
Lesdag 4 – Long en Dikke Darm
Long en Dikke Darm behoren tot het element Metaal en zijn onder andere verbonden met ademhaling, afweer, huid, verdriet, grenzen en loslaten.
Theorie
- Functies van de Long
- Functies van de Dikke Darm
- Long-Qi en ademhaling
- Verspreiden en dalen van Qi
- Wei Qi en weerstand
- Huid en lichaamshaar
- Neus en reuk
- Waterwegen
- De Po
- Verdriet en droefheid
- Uitscheiding en loslaten
- Relatie tussen Long en Dikke Darm
- Veelvoorkomende verstoringen
Praktijk
- Verloop van de Longmeridiaan
- Verloop van de Dikke Darmmeridiaan
- Lokaliseren van belangrijke punten
- Puntfuncties leren toepassen
- Acupressuur bij ademhalingsklachten, spanning, weerstand en hoofdpijn
- Opbouw van een Metaalbehandeling
Lesdag 5 – Milt en Maag
Milt en Maag behoren tot het element Aarde. Binnen de TCM vormen zij de basis van de na-hemelse energie en spelen zij een centrale rol bij spijsvertering, voeding en herstel.
Theorie
- Functies van de Milt
- Functies van de Maag
- Transformatie en transport
- Ontstaan van Gu Qi
- Stijgen van Milt-Qi
- Dalen van Maag-Qi
- Spieren en ledematen
- Bloed binnen de vaten houden
- Damp en Slijm
- Piekeren en overmatig denken
- Relatie tussen Milt en Maag
- Veelvoorkomende verstoringen
Praktijk
- Verloop van de Miltmeridiaan
- Verloop van de Maagmeridiaan
- Lokalisatie van belangrijke punten
- Acupressuur bij vermoeidheid en spijsverteringsklachten
- Behandeling bij een opgeblazen gevoel en zwaar gevoel
- Een Aardebehandeling opbouwen
Lesdag 6 – Hart en Dunne Darm
Hart en Dunne Darm behoren tot het element Vuur. Het Hart regeert het Bloed en herbergt de Shen. De Dunne Darm ondersteunt het scheiden van zuiver en onzuiver.
Theorie
- Functies van het Hart
- Functies van de Dunne Darm
- Het Hart en de bloedcirculatie
- Het Hart en de bloedvaten
- Het Hart en de tong
- Het Hart en transpiratie
- Het Hart als verblijfplaats van de Shen
- Geestelijke rust en helderheid
- Vreugde en emotionele onrust
- Scheiden van zuiver en onzuiver
- Relatie tussen Hart en Dunne Darm
- Veelvoorkomende verstoringen
Praktijk
- Verloop van de Hartmeridiaan
- Verloop van de Dunne Darmmeridiaan
- Lokalisatie van belangrijke punten
- Acupressuur bij innerlijke onrust en slaapproblemen
- Behandeling van nek-, schouder- en armspanning
- Een Vuurbehandeling met Hart en Dunne Darm opbouwen
Lesdag 7 – Pericard, San Jiao, Ren Mai en Du Mai
Pericard en San Jiao behoren eveneens tot het element Vuur. Tijdens deze lesdag worden ook Ren Mai en Du Mai behandeld vanwege hun centrale regulerende functie aan de voor- en achterzijde van het lichaam.
Theorie
- Functies van het Pericard
- Beschermende functie rond het Hart
- Pericard, Shen en emoties
- Relaties met andere mensen
- Functies van San Jiao
- De bovenste, middelste en onderste warmer
- Beweging van Qi en lichaamsvloeistoffen
- Verdeling van warmte en vocht
- Functies van Ren Mai
- Functies van Du Mai
- Relatie tussen Yin en Yang
- Relatie tussen voorzijde en achterzijde
- Veelvoorkomende verstoringen
Praktijk
- Verloop van de Pericardmeridiaan
- Verloop van de San Jiao-meridiaan
- Verloop van Ren Mai
- Verloop van Du Mai
- Lokaliseren van belangrijke punten
- Acupressuur bij stress, spanning en misselijkheid
- Behandeling van borstkas, buik, rug en wervelkolom
- Combineren van meridiaanpunten met Ren Mai en Du Mai
Lesdag 8 – Nier en Blaas
Nier en Blaas behoren tot het element Water. De Nier wordt binnen de TCM gezien als de basis van het leven en bewaart de Jing.
Theorie
- Functies van de Nier
- Functies van de Blaas
- Voor-hemelse en na-hemelse Jing
- Nier-Yin en Nier-Yang
- Ming Men
- Geboorte, groei, ontwikkeling en ouder worden
- Voortplanting en vruchtbaarheid
- Botten, merg en hersenen
- Oren en gehoor
- Waterhuishouding
- Angst
- Zhi of wilskracht
- Relatie tussen Nier en Blaas
- Veelvoorkomende verstoringen
Praktijk
- Verloop van de Niermeridiaan
- Verloop van de Blaasmeridiaan
- Lokalisatie van belangrijke punten
- Werken langs de rug en de Blaasmeridiaan
- Acupressuur bij lage-rugklachten en vermoeidheid
- Behandeling bij herstelbehoefte en chronische uitputting
- Een Waterbehandeling opbouwen
Lesdag 9 – Lever en Galblaas
Lever en Galblaas behoren tot het element Hout. Zij zijn verbonden met vrije beweging, planning, besluitvorming, pezen, ogen en emoties zoals irritatie en woede.
Theorie
- Functies van de Lever
- Functies van de Galblaas
- Vrije circulatie van Qi
- Opslag en regulatie van Bloed
- Pezen en nagels
- Ogen en tranen
- De Hun
- Woede, frustratie en irritatie
- Besluitvaardigheid en moed
- Lever-Qi-stagnatie
- Relatie tussen Lever en Galblaas
- Veelvoorkomende verstoringen
Praktijk
- Verloop van de Levermeridiaan
- Verloop van de Galblaasmeridiaan
- Lokaliseren van belangrijke punten
- Acupressuur bij stress en spanning
- Behandeling van nek en schouders
- Behandeling bij hoofdpijn
- Ondersteuning rond de menstruatie
- Een Houtbehandeling opbouwen
Lesdag 10 – TCM-diagnostiek en anamnese
Tijdens deze lesdag leer je informatie systematisch verzamelen en vertalen naar een eenvoudig TCM-patroon.
Theorie
- Kijken, luisteren, ruiken, vragen en voelen
- De 10+2 vragen
- De hoofdklacht uitvragen
- Begin, verloop en intensiteit van klachten
- Factoren die klachten verbeteren of verergeren
- Slaap
- Energie
- Temperatuur
- Transpiratie
- Eetlust en spijsvertering
- Ontlasting en urine
- Pijn
- Emoties
- Menstruatie
- Basisprincipes van tongobservatie
- Kleur van het tonglichaam
- Vorm van de tong
- Tongbeslag
- Vochtigheid
- Inleiding in polsdiagnostiek
- Verschil tussen waarneming en interpretatie
Praktijk
- Een professionele intake uitvoeren
- Luisteren, samenvatten en doorvragen
- Tongkenmerken observeren
- Basiskenmerken van de pols voelen
- Bevindingen vastleggen
- Een eenvoudige werkhypothese formuleren
Tong- en polsobservatie worden binnen deze opleiding gebruikt als aanvullende TCM-waarnemingsmethoden. Ze vervangen geen reguliere medische diagnostiek.
Lesdag 11 – Ziekteoorzaken en patroonherkenning
Klachten ontstaan binnen de TCM zelden door één geïsoleerde oorzaak. Tijdens deze lesdag leer je verschillende oorzaken en patronen met elkaar verbinden.
Theorie
- Interne ziekteoorzaken
- Externe ziekteoorzaken
- Overige ziekteoorzaken
- Wind
- Koude
- Warmte en Hitte
- Vocht
- Droogte
- Emoties
- Stress
- Voeding
- Overbelasting
- Te weinig beweging
- Slaap en herstel
- Constitutionele factoren
- Qi-leegte
- Yang-leegte
- Yin-leegte
- Bloedleegte
- Qi-stagnatie
- Bloedstagnatie
- Damp en Slijm
- Koude- en Warmtepatronen
- Volte- en Leegtepatronen
- Biao en Li
- Behandelprincipes formuleren
Praktijk
- Casussen analyseren
- Hoofd- en bijzaken onderscheiden
- Een patroon onderbouwen
- Veilige puntcombinaties kiezen
- Een behandelplan opstellen
- Behandelresultaten evalueren
- Beslissen wanneer behandelen niet passend is
Lesdag 12 – Integratie en de complete behandeling
Op de laatste reguliere lesdag komen theorie, diagnostiek, puntkeuze en behandeling samen.
Theorie
- Van hulpvraag naar TCM-anamnese
- Van symptomen naar patroon
- Van patroon naar behandelprincipe
- Van behandelprincipe naar puntkeuze
- Lokale en distale punten combineren
- Yin en Yang in een behandeling balanceren
- Opbouw van een behandeltraject
- Frequentie en duur van behandelingen
- Evalueren en bijstellen
- Professionele grenzen
- Dossiervorming
- Informed consent
- Privacy
- Ethiek
- Doorverwijzen
- Praktijkvoering
Praktijk
Iedere student doorloopt een complete behandeling:
- Ontvangst en hulpvraag
- TCM-anamnese
- Relevante observaties
- Formuleren van een eenvoudig patroon
- Vaststellen van het behandelprincipe
- Selecteren en lokaliseren van punten
- Uitvoeren van een complete acupressuurbehandeling
- Evalueren van de reactie
- Vastleggen in het cliëntdossier
- Opstellen van een vervolgplan
Toetsing en diploma
Na de twaalf lesdagen volgt een afzonderlijke toets- en diplomadag.
De toetsing kan bestaan uit:
- theoretische kennistoets;
- puntlokalisatie;
- praktijktoets acupressuur;
- uitvoeren van een intake;
- analyseren van een eenvoudige casus;
- onderbouwen van de puntkeuze;
- uitvoeren van een veilige behandeling;
- en mondelinge reflectie op het behandelproces.
Bij voldoende aanwezigheid en het succesvol afronden van de vereiste onderdelen ontvangt de student het diploma van de vakopleiding, conform de dan geldende opleidings- en accreditatievoorwaarden.
Opleidingen